Cẩm Nang Hóa Chất
Bảng mã E của các màu thực phẩm phổ biến và lưu ý khi xuất khẩu
Trên bao bì phụ gia màu thường chỉ ghi mã E hoặc INS thay vì tên màu. Bảng dưới đây giúp đối chiếu nhanh các màu tổng hợp hay gặp trong bánh kẹo, đồ uống và thực phẩm chế biến, kèm nhóm hóa học và điểm cần lưu ý khi xuất khẩu.
Bảng mã các màu phổ biến
| Mã | Tên màu | Sắc | Nhóm |
|---|---|---|---|
| E102 | Tartrazine | Vàng chanh | Azo |
| E104 | Quinoline Yellow | Vàng xanh | Quinophthalone |
| E110 | Sunset Yellow FCF | Cam vàng | Azo |
| E122 | Carmoisine | Đỏ tươi | Azo |
| E123 | Amaranth | Đỏ dâu | Azo |
| E124 | Ponceau 4R | Đỏ dâu tươi | Azo |
| E129 | Allura Red AC | Đỏ cam | Azo |
| E133 | Brilliant Blue FCF | Xanh dương | Triarylmethane |
| E155 | Brown HT | Nâu sô-cô-la | Azo |
Điểm cần nhớ khi xuất khẩu
Tại EU, sáu màu E102, E104, E110, E122, E124 và E129 phải ghi thêm cảnh báo trên nhãn về khả năng ảnh hưởng đến hoạt động và sự chú ý ở trẻ em. Mỗi thị trường có danh mục màu được phép riêng. Một màu dùng được ở Việt Nam chưa chắc được phép ở Mỹ, EU hay nước khác. Kiểm tra danh mục của nước nhập khẩu trước khi chốt công thức.
Cách dùng chung
- Hòa bột thành dung dịch gốc trước khi cho vào mẻ.
- Tra mức tối đa theo nhóm thực phẩm trong Thông tư 24/2019/TT-BYT.
- Ghi tên phụ gia màu đúng trên nhãn. Không ghi “màu tự nhiên” khi dùng màu tổng hợp.
Màu tự nhiên tương ứng khi cần nhãn “không phẩm màu tổng hợp”
| Sắc màu | Phẩm màu tổng hợp hay dùng | Lựa chọn nguồn tự nhiên thường gặp |
|---|---|---|
| Vàng | Tartrazine (E102), Quinoline Yellow (E104) | Curcumin (E100), riboflavin (E101), beta-carotene (E160a) |
| Cam | Sunset Yellow (E110) | Annatto (E160b), chiết xuất paprika (E160c), beta-carotene |
| Đỏ | Ponceau 4R (E124), Allura Red (E129) | Betanin từ củ dền (E162), anthocyanin (E163), carmine (E120, nguồn côn trùng) |
| Xanh dương | Brilliant Blue (E133) | Phycocyanin từ tảo xoắn, dạng màu từ thực phẩm |
| Nâu | Brown HT (E155) | Màu caramel (E150), cacao |
Màu tự nhiên thường kém bền hơn với ánh sáng, nhiệt và pH, cường độ thấp hơn nên phải dùng nhiều hơn, và giá cao hơn. Carmine có nguồn gốc từ côn trùng nên cần ghi rõ cho người ăn chay. Đổi từ màu tổng hợp sang màu tự nhiên thường phải thiết kế lại công thức và thử độ bền, chứ không thay thế một đổi một.
Cách đọc nhãn nguyên liệu và hỏi nhà cung cấp
- Tìm mã E hoặc INS trên bao bì, đối chiếu với bảng trên để biết đúng tên màu.
- Xem nhóm thực phẩm bạn định dùng và tra mức tối đa cho mã đó trong Thông tư 24/2019/TT-BYT.
- Hỏi nhà cung cấp: cấp sản phẩm (thực phẩm hay công nghiệp), hàm lượng màu thật, COA theo lô, MSDS.
- Với hàng xuất khẩu, hỏi thêm danh mục màu được phép ở nước đích và yêu cầu ghi nhãn cảnh báo (nếu có).
Một số hỗn hợp màu thương mại chứa nhiều màu và chất mang. Khi mua hỗn hợp, hãy yêu cầu bảng thành phần chi tiết để ghi nhãn đúng.
Những tình huống nên cẩn trọng khi phối nhiều màu
- Cùng nhóm cảnh báo: nếu công thức dùng nhiều màu thuộc nhóm phải ghi cảnh báo ở EU, nhãn vẫn phải ghi cảnh báo dù mỗi màu liều nhỏ.
- Bền màu khác nhau: trong phối màu, màu bền kém phai trước, làm sắc tổng thể lệch dần theo thời gian bảo quản.
- Tương tác với chất khác: sulfit, chất khử mạnh hoặc kim loại có thể làm phai hoặc đổi sắc một số màu.
Sản phẩm
- Tartrazine, Quinoline Yellow, Sunset Yellow
- Ponceau 4R, Allura Red, Amaranth
- Brilliant Blue, Brown HT
Tổng quan: Phụ gia màu thực phẩm, tổng quan và phân loại.
