Cẩm Nang Hóa Chất
Cách đọc COA và MSDS khi mua phụ gia và hóa chất
COA (giấy chứng nhận phân tích) và MSDS/SDS (phiếu an toàn hóa chất) là hai hồ sơ cần có khi mua phụ gia và hóa chất. Nhiều đơn vị nhận về rồi cất đi mà không đọc. Biết đọc đúng vài mục then chốt giúp bạn phát hiện hàng sai cấp, sai lô hoặc nguy cơ an toàn ngay từ lúc nhận.
Đọc COA
- Tên sản phẩm, cấp (grade) và số lô: phải khớp với bao thật. Khác số lô thì COA không áp dụng cho lô hàng bạn nhận.
- Ngày sản xuất, hạn dùng: kiểm tra còn đủ thời hạn cho kế hoạch sản xuất.
- Chỉ tiêu và kết quả: hàm lượng (assay), độ ẩm, pH, tạp chất, kim loại nặng (As, Pb, Cd, Hg) với hàng thực phẩm, chỉ tiêu vi sinh nếu có.
- Tiêu chuẩn và phương pháp thử: ghi theo dược điển (USP, EP) hoặc tiêu chuẩn nhà sản xuất. Kết quả phải nằm trong giới hạn quy định.
- Chữ ký, dấu xác nhận: COA do nhà sản xuất hoặc phòng thí nghiệm ký, không phải bản tự soạn.
Đọc MSDS/SDS (16 mục)
Phiếu SDS theo chuẩn GHS có 16 mục. Với người làm kho và sản xuất, chú ý các mục sau:
| Mục | Nội dung | Dùng để |
|---|---|---|
| 2 | Nhận dạng nguy hiểm | Biết hóa chất ăn mòn, kích ứng, oxy hóa… |
| 4 | Sơ cứu | Xử lý khi dính da, mắt, hít phải |
| 7 | Xử lý và bảo quản | Cách kho, nhóm xung khắc |
| 8 | Kiểm soát phơi nhiễm, đồ bảo hộ | Chọn găng tay, kính, khẩu trang |
| 10 | Độ ổn định và phản ứng | Chất cần tránh trộn chung |
| 14 | Vận chuyển | Mã UN, phân loại hàng nguy hiểm |
Dấu hiệu cần hỏi lại nhà cung cấp
- COA không có số lô hoặc số lô không khớp bao.
- Cấp ghi trên COA (industrial) khác với cấp bán (food grade).
- Kết quả nằm sát giới hạn hoặc thiếu chỉ tiêu quan trọng (kim loại nặng với hàng thực phẩm).
- MSDS không có thông tin nhà sản xuất hoặc quá cũ.
Bảng kiểm khi nhận một lô hàng
| Bước | Kiểm tra | Nếu không khớp |
|---|---|---|
| 1 | Tên hàng, cấp, số lô trên bao khớp với COA và hóa đơn | Giữ hàng ở khu cách ly, hỏi lại nhà cung cấp |
| 2 | Ngày sản xuất, hạn dùng còn đủ cho kế hoạch dùng | Thương lượng đổi lô hoặc từ chối nhận |
| 3 | Bao bì còn nguyên, không rách, không ẩm, nhãn rõ | Chụp ảnh, lập biên bản với đơn vị vận chuyển |
| 4 | Kiểm tra ngoại quan: màu, mùi, độ tơi, tạp chất lạ | Lấy mẫu gửi phân tích, chưa đưa vào sản xuất |
| 5 | Các chỉ tiêu quan trọng trong COA nằm trong giới hạn bạn yêu cầu | Hỏi lại, yêu cầu kết quả kiểm nghiệm bổ sung |
| 6 | Có MSDS kèm theo, thông tin nhà sản xuất đầy đủ | Yêu cầu bổ sung trước khi nhập kho |
Dấu hiệu COA có vấn đề
- COA không ghi số lô, hoặc số lô không khớp bao thực tế.
- COA giống hệt nhau cho nhiều lô khác nhau, đến từng chữ số lẻ (kết quả phân tích thật hiếm khi trùng hoàn toàn).
- COA không có tên nhà sản xuất, không có ngày phân tích, không có tên người ký hoặc đơn vị phân tích.
- Cấp ghi trên COA khác cấp hàng được bán (ví dụ COA ghi technical grade nhưng bán là food grade).
- Thiếu chỉ tiêu then chốt như kim loại nặng đối với hàng dùng cho thực phẩm.
Khi nghi ngờ, hãy yêu cầu COA gốc từ nhà sản xuất, hoặc gửi mẫu đến phòng thí nghiệm độc lập để kiểm tra các chỉ tiêu quan trọng.
Lưu hồ sơ bao lâu và lưu thế nào
- Lưu COA, MSDS, hóa đơn, phiếu nhập kho theo từng số lô, cả bản giấy và bản số.
- Thời gian lưu thường kéo dài ít nhất đến hết hạn dùng của lô, cộng thêm thời gian theo quy định nội bộ hoặc yêu cầu của khách hàng, cơ quan quản lý.
- Gắn số lô vào phiếu sản xuất để khi có khiếu nại có thể truy xuất ngược về nguyên liệu.
- Giữ mẫu lưu của lô nguyên liệu quan trọng để đối chiếu khi cần.
Những mục MSDS nên đọc trước tiên khi nhận hóa chất mới
- Mục 2 (nhận dạng nguy hiểm) để biết hóa chất ăn mòn, oxy hóa, kích ứng, dễ cháy.
- Mục 7 (xử lý và bảo quản) để biết cách xếp kho và nhóm cần tách riêng.
- Mục 8 (kiểm soát phơi nhiễm, thiết bị bảo hộ) để chuẩn bị găng tay, kính, khẩu trang đúng loại.
- Mục 4 (sơ cứu) và mục 6 (xử lý đổ tràn) để huấn luyện người làm kho.
Gợi ý thực hành
Lưu COA theo số lô cùng phiếu nhập kho. Giữ MSDS in sẵn ở khu vực kho và pha chế. Khi nhận lô mới, so thông số COA với lô trước để phát hiện biến động.
Các trang sản phẩm của chúng tôi cho biết hàng có COA, MSDS theo lô, ví dụ Brilliant Blue, Brown HT và Ascorbic Acid. Cần hồ sơ cho lô cụ thể, hãy gửi tên hàng và số lượng.
